Standardowy wiek uzyskania prawa jazdy kategorii B w Polsce wynosi 18 lat. Od 3 marca 2026 r. uprawnienie będzie można uzyskać już w wieku 17 lat, ale na szczególnych warunkach – z obowiązkową osobą towarzyszącą, ograniczeniem jazdy do terytorium Polski i dodatkowymi zasadami dla młodego kierowcy.
Wymagany wiek dla poszczególnych kategorii
Najczęściej wybierana kategoria B nie jest jedyną, dla której przepisy określają minimalny wiek. Podstawowe wymagania przedstawiają się następująco:
| Kategoria | Wymagany wiek |
|---|---|
| A | 24 lata, albo 20 lat, jeśli kierowca ma od co najmniej 2 lat kategorię A2 |
| B | 18 lat, a od 3 marca 2026 r. także 17 lat na warunkach szczególnych |
| C | 21 lat, z wyjątkami wynikającymi z kwalifikacji zawodowej |
| D | 24 lata, z wyjątkami wynikającymi z kwalifikacji zawodowej |
Kurs można zwykle rozpocząć 3 miesiące przed osiągnięciem wymaganego wieku, a do egzaminu państwowego podejść miesiąc wcześniej. Szczegółowe warunki zależą od kategorii i podstawy uzyskania uprawnień.
Prawo jazdy kategorii B od 17 lat
Od 3 marca 2026 r. osoba, która ukończyła 17 lat, będzie mogła uzyskać kategorię B. Nie będzie to jednak uprawnienie identyczne z prawem jazdy otrzymywanym po ukończeniu 18 lat. Ustawa – Prawo o ruchu drogowym wprowadza dla młodego kierowcy okres przejściowy i dodatkowe ograniczenia.
Przygotowanie do egzaminu można rozpocząć wcześniej. Terminy wyglądają następująco:
- 16 lat i 9 miesięcy – najwcześniejszy moment rozpoczęcia kursu.
- 16 lat i 11 miesięcy – najwcześniejszy moment podejścia do egzaminu państwowego.
- 17 lat – minimalny wiek uzyskania prawa jazdy kategorii B na nowych zasadach.
Do uzyskania dokumentu przez osobę niepełnoletnią potrzebna jest pisemna zgoda rodzica albo opiekuna prawnego. Przed 3 marca 2026 r. nie można rozpocząć kursu ani zdać egzaminu w ramach tego nowego rozwiązania.
Obowiązki młodego kierowcy
Przez 6 miesięcy od wydania prawa jazdy, jednak nie dłużej niż do ukończenia 18 lat, 17-latek musi prowadzić samochód z osobą towarzyszącą. W tym czasie nie może traktować prawa jazdy jak pełnych, bezwarunkowych uprawnień dla osoby dorosłej.
Osoba towarzysząca musi spełniać wszystkie poniższe warunki:
- mieć ukończone co najmniej 25 lat,
- posiadać prawo jazdy kategorii B od minimum 5 lat,
- nie mieć orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów w ciągu ostatnich 5 lat,
- być trzeźwa i nie znajdować się pod wpływem środków działających podobnie do alkoholu.
Do ukończenia 18 lat uprawnienie jest ważne wyłącznie na terytorium Polski. Młody kierowca nie może też przewozić osób taksówką ani wykonywać transportu drogowego rzeczy, na przykład w ramach pracy kurierskiej. Bez osoby towarzyszącej nie powinien również przewozić osób, które nie ukończyły 18 lat.
Okres próbny i system CEPiK
Nowe przepisy przewidują okres próbny dla osób, które po raz pierwszy uzyskują kategorię B. Dla 17-latka ma on trwać 3 lata albo do ukończenia 20. roku życia. Trzeba jednak rozdzielić datę wejścia w życie prawa jazdy od daty uruchomienia obsługi okresu próbnego w systemie informatycznym.
Przepisy dotyczące uzyskania kategorii B od 17 lat zaczną obowiązywać 3 marca 2026 r., natomiast system CEPiK ma obsługiwać okres próbny od 3 września 2026 r. Osoby, które zdadzą egzamin i otrzymają dokument między tymi datami, nie zostaną objęte okresem próbnym według przedstawionych zasad.
Po uruchomieniu tego rozwiązania młody kierowca musi liczyć się z następującymi ograniczeniami:
- obowiązuje całkowity zakaz prowadzenia po alkoholu, czyli limit 0,0 promila,
- przekroczenie 12 punktów karnych może oznaczać obowiązek ukończenia praktycznego szkolenia dotyczącego zagrożeń w ruchu drogowym,
- popełnienie dwóch poważnych wykroczeń może wydłużyć okres próbny o kolejne 2 lata,
- kolejne naruszenia mogą prowadzić do cofnięcia uprawnień i konieczności ponownego zdawania egzaminu.
Prawko.pl jako pomoc w przygotowaniu do teorii
Prawko.pl może służyć jako narzędzie do nauki teorii przed egzaminem na kategorie B, A, C, D i T. Aplikacja udostępnia bazę pytań, symulację egzaminu oraz materiały edukacyjne. Przy przygotowaniu do kategorii B warto korzystać z aktualnych treści i sprawdzać, czy uwzględniają zasady dotyczące 17-letnich kierowców.
Dla osoby niepełnoletniej najważniejsze jest rozróżnienie dwóch terminów: 3 marca 2026 r. oznacza wejście w życie możliwości uzyskania prawa jazdy kategorii B od 17 lat, a 3 września 2026 r. rozpoczęcie obsługi okresu próbnego przez CEPiK. Sama zgoda rodzica nie wystarczy – konieczne są także jazda z uprawnionym opiekunem oraz przestrzeganie ograniczeń dotyczących miejsca i sposobu korzystania z prawa jazdy.
