Punkty karne są usuwane po 12 miesiącach od opłacenia mandatu, a nie od dnia popełnienia wykroczenia. W sprawie zakończonej wyrokiem sądu termin wiąże się z prawomocnością orzeczenia i zapłatą grzywny, dlatego może rozpocząć się znacznie później.
Kiedy przedawniają się punkty karne?
W aktualnym stanie prawnym informacje o punktach karnych są usuwane z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców po upływie 12 miesięcy od opłacenia mandatu. Sama data zatrzymania, wystawienia mandatu albo popełnienia wykroczenia nie rozpoczyna tego terminu.
Ta różnica ma znaczenie przy liczeniu limitu punktów. Kierowca może być przekonany, że punkty znikną rok po zdarzeniu, podczas gdy termin zacznie biec dopiero po uregulowaniu grzywny. W razie sprawy sądowej trzeba uwzględnić także czas potrzebny na prawomocne zakończenie postępowania.
Od jakiego momentu liczy się termin usunięcia punktów?
Rodzaj mandatu wpływa na moment jego uprawomocnienia, a w niektórych sytuacjach także na początek biegu terminu usunięcia punktów. Najważniejsze różnice przedstawia tabela:
| Typ mandatu | Moment uprawomocnienia | Początek biegu terminu usunięcia punktów |
|---|---|---|
| Mandat gotówkowy | Z chwilą zapłaty grzywny funkcjonariuszowi | Od uiszczenia grzywny, czyli w praktyce od tego samego momentu |
| Mandat kredytowy | Z chwilą pokwitowania jego odbioru | Zależnie od sposobu zapłaty, co do zasady od opłacenia mandatu |
| Mandat zaoczny | Po zapłacie grzywny w wyznaczonym terminie | Od uiszczenia grzywny |
| Grzywna orzeczona przez sąd | Po prawomocnym wyroku | Po prawomocnym zakończeniu sprawy i opłaceniu grzywny, zgodnie z podstawą wpisu |
Mandat kredytowy zwykle daje 7 dni na zapłatę, a mandat zaoczny 14 dni. W przypadku grzywny wymierzonej przez sąd ukarany ma co do zasady 30 dni na jej uiszczenie. Skorzystanie z tego terminu może przesunąć moment, od którego liczy się 12 miesięcy.
Właśnie ten mechanizm był przedmiotem zastrzeżeń Rzecznika Praw Obywatelskich. RPO wskazywał, że osoby ukarane za podobne naruszenia mogą mieć różnie wyznaczony początek biegu terminu w zależności od formy mandatu lub postępowania. Stanowisko organów administracji traktuje jednak usunięcie informacji o punktach jako odrębny mechanizm ewidencyjny, a nie klasyczne przedawnienie kary.
Nieprzyjęcie mandatu nie powoduje wcześniejszego usunięcia punktów. Jeżeli sprawa trafi do sądu, punkty mogą zostać przypisane po prawomocnym rozstrzygnięciu, a oczekiwanie na wyrok i zapłatę grzywny wydłuży czas pozostawania ich w ewidencji. Decyzję o przyjęciu mandatu trzeba podejmować na podstawie okoliczności sprawy, a nie jako sposób na przesunięcie terminu.
Jak zredukować punkty karne przez kurs w WORD?
Kierowca może zmniejszyć liczbę punktów przez stacjonarny kurs redukujący organizowany przez Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego. Ukończenie szkolenia pozwala usunąć 6 najstarszych punktów, o ile spełnione są ustawowe warunki.
Przed zapisaniem się na kurs sprawdź następujące wymagania:
- Staż prawa jazdy – uprawnienia muszą być posiadane dłużej niż rok.
- Liczba punktów – kierowca nie może mieć co najmniej 24 punktów.
- Częstotliwość – w szkoleniu można uczestniczyć nie częściej niż raz na 6 miesięcy.
- Forma zajęć – kurs odbywa się stacjonarnie, a nie przez internet.
- Odpłatność – szkolenie jest płatne, a cena zależy od wybranego WORD.
Zajęcia obejmują część teoretyczną oraz praktyczną. W ramach tej drugiej uczestnicy wykonują ćwiczenia związane z awaryjnym hamowaniem. Po ukończeniu kursu ośrodek przekazuje informację potrzebną do usunięcia sześciu najstarszych punktów z ewidencji.
Przed rejestracją sprawdź w wybranym WORD aktualną cenę, wolne terminy i listę wymaganych dokumentów. Nie zakładaj też, że kurs usunie dowolne, wybrane przez Ciebie punkty. Redukcja dotyczy najstarszych punktów spełniających warunki ustawowe.
Jak sprawdzić liczbę punktów karnych?
Dane o punktach są gromadzone w CEPiK. Najszybciej sprawdzisz je online w serwisie mObywatel:
- Wejdź na stronę gov.pl i wybierz usługę sprawdzania punktów karnych.
- Wybierz przycisk przejścia do usługi i potwierdź swoją tożsamość.
- Zaloguj się profilem zaufanym, bankowością elektroniczną, e-dowodem albo aplikacją mObywatel.
- Otwórz sekcję „Kierowca i pojazdy”, a następnie wybierz informacje o punktach karnych.
- Sprawdź liczbę punktów oraz informacje o poszczególnych naruszeniach.
Alternatywą jest wizyta w jednostce Policji. Po okazaniu dokumentu tożsamości możesz poprosić o sprawdzenie danych dotyczących własnego konta kierowcy. W przypadku rozbieżności między dokumentami, aplikacją i informacją uzyskaną od Policji warto wyjaśnić sprawę przed podjęciem decyzji o kursie lub dalszej jeździe.
Co dzieje się po przekroczeniu limitu punktów?
Podstawowy limit wynosi 24 punkty dla kierowcy, który ma prawo jazdy dłużej niż rok. Dla osoby posiadającej uprawnienia krócej niż rok przewidziano limit 20 punktów. Po przekroczeniu właściwego progu kierowca może stracić uprawnienia i zostać skierowany na ponowny egzamin państwowy.
W zależności od stażu i podstawy decyzji mogą być wymagane także badania psychologiczne. Młody kierowca może zostać zobowiązany do ponownego odbycia szkolenia przed przystąpieniem do egzaminu. Samo zbliżenie się do limitu nie oznacza jeszcze automatycznej utraty prawa jazdy, ale wymaga sprawdzenia, które punkty są nadal aktywne i kiedy dokładnie mogą zostać usunięte.
Ostrzeżenie: odmowa przyjęcia mandatu kieruje sprawę do sądu i może wydłużyć okres oczekiwania na prawomocne rozstrzygnięcie. Jeżeli sąd stwierdzi winę, punkty nadal mogą zostać wpisane do ewidencji. Nie warto traktować postępowania sądowego jako sposobu na szybkie wygaśnięcie punktów, ponieważ termin ich usunięcia może rozpocząć się dopiero po zakończeniu sprawy i zapłacie grzywny.
Najważniejsze zasady
Przy obliczaniu terminu przyjmij datę faktycznej zapłaty mandatu, nie dzień wykroczenia. Regularnie sprawdzaj konto w mObywatelu lub na komisariacie. Jeśli spełniasz warunki, kurs w WORD może usunąć 6 najstarszych punktów, ale nie zastępuje on obowiązku pilnowania limitu.
Przepisy dotyczące punktów karnych i kursów mogą być zmieniane. W sprawie konkretnej daty usunięcia punktów lub skutków postępowania sądowego sprawdź aktualne dane w CEPiK, Policji, WORD albo skonsultuj się z prawnikiem.
